Bir Kimseyi Kayırma İşi Ne Demek?
Hayat bazen öyle bir dönemeçten geçiyor ki, hiçbir şeyin net olduğunu düşünmüyorsun. İnsanların birbirlerine yaklaşım biçimleri, iç dünyalarındaki duyguların ne kadar karıştığını sana gösteriyor. Kayseri’nin sokakları bir yaz günü kadar sıcak ve boğucu, ama bir o kadar da sıcacık. İşte o sıcacık havada, bir akşam yemeği sonrası yaşadığım olay, benim için her şeyin anlamını sorgulamama neden oldu. “Bir kimseyi kayırma işi ne demek?” sorusunu kendi içimde yankılandığını hissettim.
O Akşamı Hala Unutamıyorum
Geçen yaz, kayınvalidemle birlikte bir restorana gitmiştik. O gün biraz kasvetliydi aslında, işlerin yoğunluğu, içimdeki duyguların karmakarışık hali ve herkesin bir şekilde ilgisini çekmeye çalışan insanları gözlemlemek… Kayınvalidemle sohbet ederken, garsonla ilgili bir şeyler konuşmaya başladık. Garson, çok güleryüzlüydü, hemen her şeyi hallediyordu, ama bazen biraz fazla ilgi gösteriyor gibiydi. Yani, sanki normal bir hizmetin ötesinde, bir şeyler fazlaydı. O an, kayınvalidem bana dönüp, “Biliyor musun, o garsonu kayırıyorlar,” dedi. “Onu çok özel gösteriyorlar, ama niye böyle yapıyorlar?” İşte o an, gözlerim kayınvalidemin yüzünde takılı kaldı. “Kayırma” dediği şey neydi?
O anda, kayınvalidemin söyledikleri bana garip gelmişti. Çünkü garsonu fark etmemiştim. Ama biraz düşündüm ve aklımda birkaç şey canlanmaya başladı. Kayırma denilen şey, aslında sadece birine fazladan değer vermek, ona bir şeyleri özel kılmak değilmiş, başka bir şeydi.
Bir Anlık Karar: Ne Düşünüyorum?
Ertesi gün, tekrar o restorana gitmeye karar verdik. Kayınvalidemle birlikte oturduk, ama bu kez gözlerim garsonu takip etmeye başladı. Bu, bir çeşit test gibiydi, sadece gözlem yapıyordum. İlk başta hiç fark etmedim, ama garson gerçekten de bizim masaya sürekli göz atıyordu. Kendisini çok belirgin şekilde gösteriyordu. Gözleri biraz fazla gülüyordu, sürekli sorular soruyordu: “Daha fazlasını ister misiniz? Rahat mısınız?” Bu kadar yakınlık, bana tuhaf gelmeye başladı. Her şeyin nedenini anlamak istemiştim, ama başlamak kolay olmamıştı.
Bir süre sonra garson masamızdan uzaklaştığında, kayınvalidem tekrar dönüp bana bakarak “İşte, görüyorsun. O, özel biri. Ama buna rağmen sanki biz de onu kayırıyormuşuz gibi düşünmüyor musun?” dedi. Kayınvalidemin bu sözleri, içimde bir fırtına kopardı. İltifatlar, özel davranışlar… Bu, gerçekten kayırma mıydı? Yani, bir kimseyi kayırmak, ona normalin dışında fazladan değer vermek miydi?
Kayırmak Nedir, Ne Değildir?
O gün, garsonun gerçekten de biraz fazla yakın davrandığını düşündüm. Ama bu, onun bizimle fazladan ilgilenmesinin kayırmak olduğu anlamına gelmiyordu. Bu tamamen farkındalığa dayalıydı. Belki de kayınvalidemin söylediği gibi, “kayırmak” söz konusu olduğunda her şeyin duygusal bir yönü vardı. Çünkü ben de kendimi bazen çevremdeki insanlara fazladan değer verirken buluyordum. O an, kayırmak sözcüğü bana daha karmaşık gelmeye başladı. Birinin sana fazladan ilgi göstermesi, gerçekten de bir kayırma mıdır?
Bir kimseyi kayırma işi, aslında seni o kadar da etkileyen bir şey olmayabilir. Ama bir diğerinin hayatındaki yerini fark etmediğin an, o kayırmanın anlamı da kaybolur. O akşam, kayınvalidemin söyledikleri aklımda bir sarmal gibi dönüp durdu: “Kayırma, aslında sadece duygusal bir fark yaratmak mıdır?” Bunu tartışmak ve anlamak çok zor olmuştu. O anda, kayınvalidemin gerçekten de haklı olup olmadığını anlamıştım. Kayırmak, bazen insanın davranışlarıyla da ilgilidir, bazen de sadece duygusal bir mesafe yaratmakla.
Sonunda Ne Oldu?
Akşam bitiminde, garson gerçekten de bizi çok özel şekilde uğurladı. Ama ne garson, ne de kayınvalidem beni rahatsız etmişti. İçimde hâlâ kayırma kavramına dair bir belirsizlik vardı. Bir kimseyi kayırmak, birine gereksiz yere değer vermek değil miydi? Ama değeri bazen sadece bir gülümseme, bazen de bir iltifatla göstermiyor muyduk? Bu sorular her zaman kafamda kalacak. Belki de kayırma, sadece ne kadar samimi olduğuyla ilgilidir. Hangi davranış, gerçek kayırma sayılır?
Ve ben, o akşam kayınvalidemle eve doğru yürürken, kayırmanın ne olduğunu belki de tam olarak anlamamıştım ama bir şey fark ettim: Gerçek kayırma, sadece fazladan değer verme değil, aynı zamanda duygusal bir bağ kurmaktı.